Kassenbouwers kunnen de orders bijna niet aan

ElsmanNieuws

De Nederlandse kassenbouwers kunnen hun geluk niet op. Na jaren van malaise en onderbezetting stromen de orders binnen, vooral uit Nederland zelf. De bedrijven melden recordomzetten en gaan op hun beurt miljoenen investeren in uitbreiding van werkplaatsen en loodsen.

Dat blijkt uit gesprekken met enkele grote kassenbouwers. ‘De markt heeft zes jaar stilgestaan en nu gaat ineens iedereen bouwen’, zo typeert algemeen directeur Wouter Kuiper van KUBO de situatie.

Investeringen opschuiven

Ook Havecon, dat in Nederland de meeste kassen bouwt, signaleert een omslag in de markt. ‘We krijgen vijf keer meer aanvragen voor bouwprojecten dan normaal’, zegt directeur Henk Verbakel (40). ‘Het komt nu allemaal tegelijk. We proberen sommige ondernemers te bewegen hun investering door te schuiven. In 2018 hebben wij meer ruimte om voor hen te bouwen.’

Vervanging en nieuwbouw

Nederland heeft naar schatting 9500 hectare aan (overdekte) tuinbouwkassen. De afgelopen jaren lag het bouwvolume – renovatie of nieuwbouw – op amper 100 hectare per jaar. De meeste kassen staan in tuinbouwgebieden als het Westland, Noord-Holland, West-Brabant, Zeeland en de regio rond Venlo.

Sinds vorig jaar is de tuinbouwsector weer volop aan het investeren. Soms gaat het om vervanging van verouderde kassen, soms om nieuwbouwprojecten in gebieden die zijn aangewezen als locaties voor grootschalige tuinbouw, zoals de kop van Noord-Holland en Zeeland.

Geen ruimte meer voor kleine telers

KUBO is een van de grootste kassenbouwers ter wereld. Directeur en eigenaar Kuiper (41), derde generatie in het familiebedrijf, heeft wel een verklaring voor de bouwhausse. Hij wijst op de gestegen verkoopprijzen voor paprika’s, tomaten en winterteelten. Ook enkele rozenkwekers durven weer te investeren.

In de Nederlandse tuinbouw zet de schaalvergroting door. Grote tomaten- en paprikatelers laten – vaak gefaseerd – steeds weer nieuwe kassen bouwen. Aan de onderkant van de markt verdwijnen de kleine telers die geen financiering meer kunnen krijgen omdat hun bedrijfsvoering geen toekomst heeft.

Financiering is makkelijker geworden

Directeur Verbakel van Havecon stelt dat de financiering van bouwprojecten makkelijker is geworden. ‘In het verleden zag een bank er tegenop om het hele bedrag te financieren. Nu is de financiering vaak gespreid over meerdere banken. Dat vergroot de kans dat de ondernemer gaat bouwen.’ Kuiper beaamt dat: ‘Bij de banken is de rem er af.’

Dankzij veel bouwprojecten zag Havecon de omzet vorig jaar stijgen naar €70 mln. Het bedrijf bouwde onder meer voor CombiVliet, Beekenkamp, Seasun en Gebr. Van Adrichem.

Winstmarges verdubbelen

De jaaromzet van KUBO klom met bijna een derde naar €95 mln, de winstmarges verdubbelden zelfs. Het grootste deel van de omzet haalt KUBO uit het buitenland. Actieve kassenbouwers zijn ook Certhon (Poeldijk), Van der Hoeven (Den Hoorn), Prins (Kwintsheul) en Dalsem (Den Hoorn).

Vanwege de aantrekkende markt is Havecon een nieuwe hoofdvestiging aan het bouwen. Het familiebedrijf gaat in Bleiswijk alle activiteiten onder één dak brengen. Met de aankoop van de grond en de bouw van het kantoor en de loodsen van 10.000 m2 is een investeringsbedrag gemoeid van €7,5 mln. ‘We hebben weer vertrouwen in de toekomst’, zegt Verbakel, die voor 50% eigenaar is van de kassenbouwer.

Grondstoffen worden wel duurder

Ook KUBO gaat uitbreiden. Dichtbij het huidige hoofdkantoor in het Westlandse dorp Monster wordt een voormalig distributieterrein geschikt gemaakt als logistiek centrum en wordt de productie uitgebreid. KUBO krijgt er 9000 m2 bij. Directeur Kuiper wil over de hoogte van de investeringen niets zeggen.

Een neveneffect van de hausse is dat de prijzen voor basismaterialen snel stijgen. Havecon betaalt minimaal 10% meer voor aluminium, staal, glas en zink.  En de kassenbouwers hebben meer moeite om personeel aan te trekken. Kuiper: ‘Technisch personeel is moeilijk te vinden, met name engineers zijn schaars.’

Desondanks rekenen zowel KUBO als Havecon op verdere omzetgroei. ‘Ik verwacht dit jaar 10 tot 20% meer omzet te kunnen realiseren’, zegt Kuiper.

Opdracht in de woestijn

Ook in het buitenland doet KUBO goede zaken. Het bedrijf mag wellicht een immens complex van solarkassen bouwen in de woestijn van Koeweit. Het Westlandse bedrijf, dat momenteel een bouwopdracht uitvoert voor een soortgelijk complex in Oman, doet mee aan een grote tender in Koeweit. Binnenkort valt het besluit wie mag gaan bouwen.

KUBO dicht zichzelf grote kansen toe. ‘Het complex in Koeweit wordt drie keer zo groot als wat wij in Oman bouwen’, zegt algemeen directeur Wouter Kuiper. In de Golfstaat werkt KUBO aan de bouw van een complex van zonnekassen met een omvang van 190 hectare, 300 voetbalvelden, een opdracht die de Westlanders tientallen miljoenen aan omzet oplevert.

Nieuw type kas

KUBO heeft met een Amerikaanse partner een nieuw type kas ontwikkeld dat wordt gebruikt als zonne-energiecentrale bij de oliewinning in woestijnachtig gebied. Op en in de kas worden zonnepanelen en gewelfde spiegels geplaatst. Met de thermische energie die zo wordt gewonnen, wordt stoom opgewekt die wordt gebruikt bij de oliewinning. De stoom verhit de olie onder de grond die daardoor makkelijker naar de oppervlakte kan worden gepompt.

Voor het Oman-project, waar vier jaar aan wordt gebouwd, werkt KUBO samen met een Amerikaanse partner, Glasspoint Solar. In 2019 moeten de laatste zonnekassen geleverd worden aan het sultanaat. Kuiper: ‘We kunnen in Oman laten zien wat we kunnen. Koninklijke Shell neemt deel aan het project en dat wekt vertrouwen.’

Kassen voor medicinale wiet

In Noord-Amerika wordt sinds kort medicinale marihuana geteeld in speciaal daarvoor ontworpen kassen. De teelt is mogelijk geworden door de liberalisering van deze vorm van wietteelt in Canada en een aantal Amerikaanse staten.

Een Canadees bedrijf, Aurora Cannabis, werpt zich helemaal op de productie van medische marihuana. Medicinale wiet, dat veelal in de vorm van olie of pillen wordt gebruikt, heeft volgens wetenschappers een heilzame werking bij onder meer chronische pijn, epileptische aanvallen en slapeloosheid.

Aurora ziet kansen in de markt en gaat de productie grootschalig aanpakken. In de stad Edmonton wordt een bestaande kas uitgebreid van 5000 m2 naar 60.000 m2. De kassen krijgen volledige klimaatcontrole en verduistering om de hinder voor de omgeving te beperken. Aurora denkt vanaf volgend jaar 100.000 kg medische marihuana per jaar te kunnen produceren.

De Nederlandse kassenbouwer KUBO raakte via een adviesbureau betrokken bij het wietproject. De onderneming bouwt al kassen voor de tuinbouw en de olie-industrie, maar zou ook graag kassen bouwen voor de legale teelt van cannabis.

En niet alleen in Canada. ‘Ik vind echt dat wij als Nederland hier grote kansen laten liggen’, zegt directeur en eigenaar Wouter Kuiper. ‘Het taboe is er vanaf in Noord-Amerika. De overgang naar legalisering is in gang gezet. Cannabis wordt gezien als een effectief medicijn. Investeerders zien de kansen in de markt. Medicinale wiet kan op jaarbasis in Canada wel $ 1000 tot $ 2000 per m2 opleveren.’

Hij vindt dat de Nederlandse overheid haar terughoudende beleid moet aanpassen. ‘Over een paar jaar zijn alle landen in de Europese Unie hier mee bezig. Nederland moet oppassen dat het niet de boot mist. Legalisering van de teelt voor medicinale doelen is goed voor de farmaceutische industrie, de staatskas, de telers, de kassenbouwers en de gezondheidszorg. We zouden als tuinbouwnatie juist een voortrekkersrol moeten spelen’

Bron: Financieel Dagblad