Brexit: gevolgen voor Food & Agri-bedrijven

ElsmanNieuws

Het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU zal grote gevolgen hebben voor Nederlandse voedsel- en landbouwbedrijven. De Rabobank onderzocht de mogelijke effecten van de Brexit op de export over het kanaal.

Veel hangt af van de onderhandelingen
Nederland is een van de belangrijkste leveranciers van voedsel- en landbouwproducten aan het Verenigd Koninkrijk, dat voor slechts 60 procent zelfvoorzienend is qua voedsel. Er zal de komende jaren intensief worden onderhandeld over het toekomstig handelsbeleid van het Verenigd Koninkrijk ten opzichte van de EU en de rest van de wereld.

Glasgroentesector
De Brexit zal ingrijpende gevolgen hebben voor de Nederlandse glasgroentesector. Het Verenigd Koninkrijk is voor verse groenten grotendeels afhankelijk van import. De zelfvoorzieningsgraad voor tomaten ligt bijvoorbeeld op 20% en voor paprika op 11%. Van de geïmporteerde tomaten komt 89% uit EU-landen. Voor komkommers ligt dat percentage zelfs op 98%.

Glasgroente

Mogelijke gevolgen van prijsstijging
Door invoerheffingen voor producten uit de EU zullen de prijzen van Nederlandse en Spaanse groenten in het VK stijgen. Dit kan verschillende gevolgen hebben:

  • Britse consumenten gaan door deze prijsstijging minder groenten eten.
  • Leveranciers worden gedwongen hun prijzen en marges aan te passen.
  • Britse afnemers passen verpakkingseenheden aan, waardoor consumenten minder volume krijgen voor dezelfde prijs. Hierdoor nemen invoervolumes af.
  • Teelt in het VK wordt aantrekkelijker, waardoor de concurrentie van groenten uit het VK groter wordt. Anderzijds schept dit ook kansen voor Nederlandse ondernemers die in het VK willen gaan telen.
  • Consumenten bezuinigen op duurdere producten, een productgroep waarin Nederlandse telers uitblinken.
  • De positie van de EU-landen tegenover niet EU-landen verandert, omdat die landen al met invoerheffingen te maken hebben. Hierdoor verbetert de positie van landen als Marokko en Turkije.

Druk op Britse pond
De Britse munt zal naar verwachting door de Brexit verder onder de druk komen te staan. Een lagere wisselkoers leidt tot duurdere import voor de Britse consument en druk op de vraag naar Nederlandse voedingsproducten. Internationaal zullen Nederlandse producenten extra concurrentie ervaren van Britse producenten die profiteren van de lagere koers van hun munt.

Maatregelen die import moeilijker maken
De Brexit kan leiden tot maatregelen die de import moeilijker en eventueel duurder maken. Denk bijvoorbeeld aan extra douaneformaliteiten en controles op ziekten. Dit kan gevolgen hebben op de snelheid van levering, terwijl dit juist een sterk punt is van de Nederlandse keten.

Sierteeltsector
De Brexit heeft flinke gevolgen voor de Nederlandse sierteeltsector. Onze sierteelt exporteert een flink deel van haar productie naar het Verenigd Koninkrijk. In 2016 kwam zo’n 12% van de Nederlandse exportwaarde terecht in het VK. Bij snijbloemen ligt het exportaandeel op 15%, bij potplanten en bomen op 11% en bij bloembollen op 7%. De Britse importwaarde voor snijbloemen kwam in 2016 voor 82% uit Nederland. Voor potplanten en bomen was dit 70%, voor bloembollen zelfs 87%.

Sierteelt

Druk op Britse pond
Bij een sterkere euro ten opzichte van de Britse munt is het waarschijnlijk dat Britse consumenten minder bloemen, bollen en planten gaan kopen vanwege stijgende consumentenprijzen. Leveranciers anticiperen hier nu al op. Prijzen worden aangepast waarbij de retailer en de exporteur of teler het valutaverschil delen. Ook wordt vaker gekozen voor kleinere verpakkingseenheden, met minder stelen per bos of kleinere potmaten voor dezelfde prijs. Het Nederlandse exportvolume naar het VK zal hierdoor afnemen.

Invloed van invoerheffingen
Door de introductie van invoerheffingen zullen de prijzen van Nederlandse sierteeltproducten in het VK toenemen. Bij het invoeren van invoerheffingen op snijbloemen kan bovendien de positie van de EU-landen wijzigen tegenover niet EU-landen, zoals Colombia en de Afrikaanse landen. Echter vallen ook bij deze landen de invoercondities naar het VK niet meer onder EU-verdragen, waardoor de verdragen herzien zullen worden. De toekomstige invullingen van deze verdragen bepalen grotendeels de impact voor de sierteelt.

Maatregelen die import moeilijker maken
De Brexit kan leiden tot maatregelen die de import moeilijker en eventueel duurder maken. Denk bijvoorbeeld aan extra douaneformaliteiten en controles op ziekten. Dit kan gevolgen hebben voor de snelheid van levering, terwijl dit juist een sterk punt is van de Nederlandse sierteeltketen.

Meer lokale teelt
Door de hogere prijzen voor geïmporteerde sierteelt kan teelt in het VK op termijn aantrekkelijker worden. Hierdoor stijgt de concurrentiekracht van Britse sierteeltproducten. De Britse consument is immers geneigd om regionale producten te kopen. Toch is de kans op puitbreiding lokale teelt gering, omdat de bundeling van verschillende sierteeltproducten belangrijk is voor het verkoopkanaal. Daarnaast zijn er hoge toetredingsdrempels op het gebied van kapitaal en kennis.

Rabo Research voorziet drie scenario’s
De informatie uit dit artikel is gebaseerd op een onderzoek van Rabo Research naar de impact van de Brexit. In dit onderzoek komen drie mogelijke scenario’s naar voren als uitkomst van de onderhandelingen:

  • een situatie waarbij weinig tot niets verandert
  • een situatie waarbij exporteren naar het VK moeilijker wordt door invoerheffingen
  • een situatie zoals in Nieuw-Zeeland, waarbij importtarieven voor alle agrarische producten verdwijnen

Bron: Rabobank